TẠI SAO MỌI THỨ Ở VIỆT NAM NGÀY CÀNG ĐẮT? l Trung Anh Invest

Giới thiệu và bối cảnh lạm phát 0:06

• Video phân tích câu chuyện vĩ mô về lạm phát Việt Nam.
• Lạm phát tháng 8 tăng khá cao; Bộ trưởng Bộ Tài chính nói khả năng rất cao mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026 không đạt.
• Đầu năm kỳ vọng lạm phát 4-4,5%, hiện tại loanh quanh 4,8-4,9%.
• Đây là mức tăng cao nhất trong vài năm, cao hơn cả lạm phát giai đoạn 2022 và 2023.
• Mục tiêu video: bóc tách số liệu lạm phát, yếu tố ảnh hưởng và hướng giải quyết.

Mối liên hệ giữa lãi suất và lạm phát 1:15

• Lãi suất Việt Nam tăng gần 1 năm, từ cuối 2025 tới nay.
• Về học thuật, lạm phát cao thường đi kèm lãi suất cao để duy trì lãi suất thực dương, nhưng điều này không đúng với kinh tế Việt Nam.
• Giai đoạn tháng 8-9/2025 đến trước chiến tranh Mỹ-Iran, lạm phát giảm nhưng lãi suất vẫn tăng xuyên suốt (ngược pha).
• Nguyên nhân đến từ đặc thù nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào tỷ giá (exchange rate target).
• Sau Tết, từ khi chiến tranh Mỹ-Iran xảy ra, lạm phát và lãi suất đồng pha; lý do sẽ phân tích ở slide gần cuối.

Các dạng lạm phát và phương pháp Safiro 2:48

• Có nhiều dạng lạm phát, nhưng về bản chất quy về hai loại: lạm phát do chi phí đẩy và lạm phát do cầu kéo.
• Nền kinh tế phát triển như Mỹ và Châu Âu chủ yếu lạm phát do cầu kéo vì tập trung vào tiêu dùng và dịch vụ.
• Bảng phương pháp Safiro của Adam Safiro, nhà kinh tế học Cục Dự trữ liên bang San Francisco.
• Giai đoạn 2000-2020: nhu cầu tác động khoảng 25%, chi phí đẩy đầu vào khoảng 51%.
• Giai đoạn 2020-2025: nhu cầu tác động khoảng 65%, chi phí đẩy khoảng 46%.
• Tác giả nhấn mạnh dùng số liệu chính thống từ các báo cáo, phân tích của nhà kinh tế hàng đầu thay vì tự xây mô hình định lượng.

Lạm phát Việt Nam do chi phí đẩy 5:52

• Lạm phát do chi phí đẩy đến nhiều từ các nền kinh tế đang phát triển, trong đó có Việt Nam.
• Hai chỉ số được dùng: tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng, và tiêu dùng cuối cùng của hộ gia đình thực (đều loại trừ yếu tố giá).
• Loại trừ yếu tố giá nghĩa là trừ đi phần tăng giá để còn tăng trưởng thực.
• Số liệu từ 2015 đến 2025; riêng tiêu dùng cuối cùng hộ gia đình thực năm 2025 chưa chính xác, NSO thống kê 7,95%.
• Giai đoạn 2015-2019: tổng mức bán lẻ khoảng 8-9%, có năm gần 10%; tiêu dùng hộ gia đình thực khoảng 7-8%.
• Lạm phát bình quân giai đoạn đó thấp: 2016 tăng 2,7%, 2017-2018 khoảng 3,5%/năm, 2019 chỉ 2,8%.
• Giai đoạn 2022-2025: lạm phát bình quân cao hơn cả trước Covid, trong khi tổng mức bán lẻ chỉ tăng khoảng 6-7%/năm và tiêu dùng hộ gia đình thực tăng 3% (2023), 6,7% (2024), 7% (2025).
• Kết luận: nhu cầu giảm nhưng lạm phát tăng, nên lạm phát Việt Nam không do cầu kéo mà do chi phí đẩy.

Phân tích các cấu phần lạm phát 10:47

• Bốn cấu phần chiếm gần 80% cách tính lạm phát Việt Nam: thực phẩm, nhà ở và vật liệu xây dựng, giá giao thông, giáo dục.
• Giai đoạn 2016-2021: tác động lớn nhất từ giá xăng dầu/năng lượng (giá giao thông) và giá thực phẩm.
• Giá giáo dục mang tính mùa vụ, tăng vào tháng 9 khi học sinh tựu trường rồi đi ngang cả năm.
• Từ 2022 đến nay: nhà ở và vật liệu xây dựng luôn nằm cao hơn lạm phát chung, kéo lạm phát lên.
• Giá giao thông/năng lượng rất thấp là yếu tố neo giữ lạm phát quanh 3-4%.
• Từ sau Tết khi chiến tranh Mỹ-Iran xảy ra, giá xăng dầu biến động lớn khiến lạm phát phản ứng rõ rệt.

Vai trò nền tảng của giá xăng dầu 14:04

• Xăng dầu là nền tảng của hầu hết chi phí vật liệu đầu vào tại kinh tế Việt Nam.
• Giá xăng dầu tác động ngay vào thực phẩm và vật liệu xây dựng nhưng thẩm thấu dần vào nền kinh tế với độ trễ khoảng 6 tháng đến 1 năm.
• Thực phẩm có nguyên vật liệu đầu vào như thức ăn chăn nuôi, phân bón đều dựa trên dầu khí.
• Vật liệu xây dựng như tấm nhựa, xi măng có nền tảng chi phí năng lượng.
• Lạm phát ngấm ngầm: cảm nhận mất giá thực tế có thể 6-7% hoặc tới 10%/năm, cao hơn mức 4-5% chính thức.

Cấu phần nhà ở và vật liệu xây dựng 16:06

• Nhà ở chịu ảnh hưởng một phần từ năng lượng đầu vào và từ định hướng chính sách nhà nước.
• Giá cho thuê nhà neo theo giá trị tài sản bất động sản.
• Tỷ suất sinh lời từ cho thuê khoảng 1-2% ở vị trí đắc địa, 3-5% hoặc 5-6% với sản phẩm khác.
• Từ sau Covid, lượng tiền lớn đổ vào kênh tài sản do hấp thụ vào sản xuất kinh doanh chậm hơn trước Covid.
• Tiền chảy vào tài sản đẩy giá bất động sản lên, buộc chủ nhà tăng giá cho thuê để duy trì ngưỡng thu nhập 2-3%, từ đó tác động lạm phát.
• Cần chú ý trọng số nhà ở vì liên quan chính sách và dòng tiền chảy vào lớp tài sản.

Số liệu nhập khẩu xăng dầu và dầu thô 18:20

• Biểu đồ gồm ba cấu phần: giá trị nhập khẩu dầu thô, xăng dầu và nhập khẩu khu vực trong nước.
• Tháng 8: xăng dầu các loại khoảng 1,4 tỷ USD, dầu thô khoảng 800 triệu USD, tổng ~2,2 tỷ USD.
• Nhập khẩu khu vực trong nước tháng 8 khoảng gần 13 tỷ USD; tổng nhập khẩu chung 5-60 tỷ USD/tháng, trong đó 3/4 từ khối FDI, 1/4 từ khu vực trong nước.
• Xăng dầu và dầu thô chiếm khoảng 20% cơ cấu nhập khẩu khu vực trong nước.
• Việt Nam nhập khẩu gối đầu, không chủ động được dự trữ nên biến động bên ngoài khiến tốn nhiều chi phí hơn.
• Giai đoạn 2016-2021 chi phí nhập khẩu xăng dầu khoảng 1 tỷ USD/tháng hoặc dưới; giai đoạn 2022-2025 khoảng 1 tỷ USD; từ khi chiến tranh Mỹ-Iran trung bình khoảng 2,2 tỷ USD/tháng.
• Chi phí nhập khẩu năng lượng tăng gần 100%, lớn hơn nhiều so với tăng trưởng nhu cầu năng lực sản xuất 20-30%.

Độ trễ giá dầu và tác động tỷ giá 21:05

• Biểu đồ so sánh giá dầu Brent và lạm phát theo M to M (so tháng này với tháng trước).
• Độ trễ giá xăng dầu nhập khẩu tác động lạm phát gần như không có, chỉ khoảng 1-2 tháng.
• Chi phí nhập khẩu tăng gấp đôi nhưng sức cầu kinh tế không tăng đồng pha; biến động đến từ giá bên ngoài.
• Mua xăng dầu phải trả bằng USD nên dòng vốn outfollow ra ngoài nhanh hơn inflow.
• Kinh tế phụ thuộc tỷ giá; lượng USD giảm trong khi tiền Việt duy trì hoặc tăng khiến đồng tiền mất giá.
• Ví dụ tỷ giá từ 25.000 lên 26.000 đồng/USD làm chi phí vốn đầu vào tăng, cắt giảm lợi nhuận hoặc buộc tăng giá sản phẩm, quay lại lạm phát chi phí đẩy.

Hướng giải quyết và biến động giá hàng hóa toàn cầu 24:06

• Chính phủ có nhiều định hướng; nâng cao năng lực tự sản xuất xăng dầu thành phẩm là xu hướng lớn và điều hướng chính xác.
• Tự chủ nhiều hơn về năng lực sản xuất xăng dầu sẽ bớt áp lực lạm phát trong tương lai.
• Giá năng lượng chiếm khoảng 20% nhưng nhiều sản phẩm khác cũng biến động theo xu hướng toàn cầu.
• Từ khi xung đột Mỹ-Iran xảy ra (tháng 3), nhiều sản phẩm toàn cầu tăng: phân DAP, cao su, bông, đường mía, dầu Brent, xăng, dầu thô WTI, dầu diesel, dầu sưởi, lưu huỳnh.
• Mặt bằng chung tăng thấp khoảng 20%, nhiều sản phẩm tăng gấp đôi, phổ biến tăng 30-50%.
• Cơ cấu nhập khẩu khu vực trong nước tháng 8: xăng dầu 1,4 tỷ USD, dầu thô 800 triệu USD, thức ăn gia súc và nguyên vật liệu 400 triệu USD, quặng và khoáng sản 400 triệu USD, hóa chất 1,4-1,5 tỷ USD, chất dẻo/bông/vải 1,5 tỷ USD, cộng sắt thép khoảng 7-8 tỷ USD, chiếm 60-70% cơ cấu nhập khẩu.
• Việt Nam tự chủ một phần nhưng vẫn bị ảnh hưởng nhiều bởi biến động giá chung ngoài tầm kiểm soát.

Lý giải đồng pha lãi suất và lạm phát 27:26

• Biểu đồ gồm lãi suất kỳ hạn 12 tháng của Vietcombank và tỷ giá thị trường.
• Tỷ giá tự do giảm từ đỉnh khoảng 28.000 xuống còn khoảng 25.600 đồng, giảm khoảng 2.400 đồng.
• Lãi suất tăng cao từ cuối năm ngoái đến nay do hai vấn đề.
• Vấn đề cốt yếu nhất: mất cân đối kỳ hạn hệ thống giữa cho vay và huy động; cho vay dài hạn nhiều nhưng huy động dài hạn khiêm tốn, phải bù khoảng 40% tỉ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn qua huy động tiết kiệm.
• Lãi suất neo cao giúp duy trì khoảng gap chênh lệch lãi suất với Fed đủ lớn, giảm áp lực outfollow và hạ nhiệt tỷ giá, từ đó bớt áp lực nhập khẩu vật liệu đầu vào.
• Tuy nhiên giá dầu tăng trở lại hơn 100 USD/thùng, gần mức đỉnh chiến tranh tháng 3-4, sau giai đoạn giảm về 70 USD.
• Xác suất Fed tăng 0,25% tại kỳ họp tháng 9 lên hơn 80%, khả năng giữ nguyên chỉ còn khoảng 17%; kỳ họp tháng 10 cũng được theo dõi.

Ứng dụng vĩ mô và báo cáo đầu tư 30:09

• Tác giả nhấn mạnh phân tích vĩ mô phải ứng dụng được vào đầu tư các lớp tài sản, không phân tích cho vui.
• Định hướng phân tích giúp viết báo cáo vĩ mô cuối năm 2026, đã gửi đến khách hàng đang làm việc cùng tại Ca Phi.
• Với tác giả, định hướng vĩ mô là quan trọng nhất trong đầu tư, hơn cả câu chuyện doanh nghiệp và định giá.
• Khách hàng có thể quét mã Qode tham gia nhóm hoặc liên hệ trực tiếp để nhận báo cáo vĩ mô.
• Tác giả thừa nhận báo cáo không phải sản phẩm tốt nhất thị trường nhưng là sản phẩm đúc kết những gì tốt nhất và phù hợp nhất trong khả năng.

Nguồn dữ liệu Findicator 32:04

• Nhiều khách hàng và môi giới hỏi nguồn số liệu tác giả sử dụng.
• Tác giả dùng dữ liệu của Findicator.
• Có thể truy cập finicator.vn và nhập mã Trung Anh Invest để được giảm giá 15%.
• Giá sản phẩm 1 năm là 10 triệu đồng cho gói toàn diện; trước năm ngoái mua khoảng 12-13 triệu.
• Tác giả dùng gói cao cấp nhất của Finicator cho các số liệu phân tích.

Quan điểm về thị trường chứng khoán 33:09

• Trao đổi lấy từ hôm thứ sáu trong nhóm khách hàng.
• Các biến số bên ngoài từ lâu không nằm trong tầm kiểm soát, chính phủ cũng không dự đoán được.
• Không cần tìm lý do giải thích thị trường giảm; chỉ nên kiểm soát cái trong tầm kiểm soát, quan tâm ít đến cái ngoài tầm kiểm soát.
• Cái kiểm soát được là tỉ trọng danh mục đầu tư và định hướng theo từng bối cảnh.
• Không nói về thị trường hôm nay vì đã nằm trong báo cáo vĩ mô; định hướng không thay đổi theo ngày.
• Cơ hội đầu tư và quan điểm cần trục thời gian, khung thời gian; báo cáo vĩ mô 1 tháng trước vẫn đi đúng hướng.

Tối thiểu hóa rủi ro và tối đa hóa lợi nhuận 34:49

• Nhiều người hỏi tác giả theo định hướng tối thiểu hóa rủi ro hay tối đa hóa lợi nhuận.
• Trong khoảng 1 năm trở lại đây, định hướng là tối thiểu hóa rủi ro, và tác giả cho rằng tối thiểu hóa rủi ro bằng tối đa hóa lợi nhuận.
• Tác giả linh hoạt theo vĩ mô, thường nói về quản lý tài sản, gửi tiền, gửi tiết kiệm nhiều.
• Không phím hàng, không giao dịch hàng ngày.
• Khi vĩ mô tốt, tác giả giao dịch quy mô lớn, sẵn sàng full và dùng đòn bảy.
• Khi vĩ mô cần chú ý, ưu tiên tối thiểu hóa rủi ro để tăng lợi nhuận dài hạn đều lên.

Câu chuyện lái cổ phiếu và thanh khoản 36:35

• Nhiều người hỏi cổ phiếu có lái không; tác giả không biết nhưng đặt giả thiết nếu có.
• Thanh khoản thị trường hiện khoảng 10.000 tỷ, so với 30-40.000 tỷ thậm chí 50.000 tỷ trước đây, chia 4-5 lần.
• Quy mô NAV 2-3 tỷ, 5-7 tỷ vẫn giao dịch được, nhưng dòng tiền hàng trăm tỷ đến hàng ngàn tỷ khó cự động.
• Ví dụ vũng nước mưa: cá rô bơi được nhưng cá chắm đen không bơi được.
• Nếu có lái thật, cần môi trường vĩ mô đủ tốt, vũng nước đủ lớn, thời điểm đủ hấp dẫn và lượng tiền đổ vào lớp tài sản đủ lớn.
• Hiện tại không có nước để vùng vẫy nên khó có hành động lớn.

Quan điểm về đội ngũ môi giới 38:06

• Nhiều môi giới theo dõi kênh; góc nhìn khách hàng về môi giới khá tiêu cực.
• Nguyên nhân: đội ngũ môi giới không trân trọng tài sản của khách hàng như tài sản của mình.
• Người thực sự trả tiền cho môi giới là khách hàng, không phải công ty chứng khoán; lương cứng 5-20 triệu nhưng lợi nhuận mang lại cho công ty lớn hơn nhiều.
• Cần trân trọng tài sản khách hàng, đặt quy mô khách hàng lên hàng đầu, công ty chỉ là phần nhỏ.
• Không nên đứng về phía công ty và đặt lợi nhuận công ty lên đầu để ép khách hàng; làm vậy chỉ tồn tại được một thời gian.
• Tiền là tài sản và là máu của khách hàng; trân trọng như tài sản của chính mình thì khách hàng sẽ cảm nhận được.
• Không ai đầu tư mà lúc nào cũng lãi; thua lỗ là bình thường, tác giả cũng đã thua lỗ và ảnh hưởng nhiều trong các chu kỳ vừa rồi.

Kết luận và lời mời đồng hành 41:16

• Thay đổi quan điểm từ chính những người môi giới hiện tại sẽ giúp góc nhìn khách hàng về đội ngũ môi giới cải thiện theo thời gian.
• Nếu định hướng chưa rõ và muốn đồng hành, phát triển theo giá trị bài bản, khách hàng có thể nhắn qua để được hỗ trợ.
• Thông tin liên hệ nằm xung quanh slide.
• Tác giả cảm ơn khán giả đã lắng nghe và hẹn gặp lại trong video tiếp theo.